Γράφει ο Δρ.Ιωάννης Μισιτζής Διευθυντής μονάδας μαστού, Ιατρικού κέντρου Ψυχικού.

Ο καρκίνος μαστού (ΚΜ) από μακρού χρόνου είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών και σημαντικός παράγοντας φόβου και ανησυχίας. Η μεγάλη του συχνότητα, οι διαρκώς μεταβαλλόμενες αντιλήψεις για την αντιμετώπισή του ως αποτέλεσμα νεώτερων επιστημονικών δεδομένων και η συχνή προβολή τους από τα ΜΜΕ, αλλά και μερικές φορές η διάχυση προσωπικών εμπειριών και αμφιβόλου εμπειρίας γνώσεων από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν δημιουργήσει μύθους και παρανοήσεις που ενίοτε δυσκολεύουν την αποδοχή της ενδεδειγμένης θεραπευτικής αγωγής.

Είναι π.χ. μύθος η αναγκαιότητα της επείγουσας χειρουργικής αντιμετώπισης ενός καρκίνου μαστού. Η σταδιοποίηση του όγκου και η αναγνώριση των μοριακών του χαρακτηριστικών καθορίζει πλέον και την στρατηγική της θεραπευτικής του αντιμετώπισης. Όγκοι όπως οι τριπλά αρνητικοί και οι HER 2 θετικοί αντιμετωπίζονται επιτυχέστερα με προεγχειρητική χημειοθεραπεία.

Είναι ευρέως διαδεδομένη η λανθασμένη άποψη ότι η παρακέντηση ενός όγκου προκαλεί την διασπορά των καρκινικών κυττάρων. Συνήθως ο καρκίνος έχει διασπαρεί προτού διαγνωσθεί. Στις μέρες μας, στα εξειδικευμένα κέντρα μαστού, η προεγχειρητική διάγνωση ενός όγκου μέσω παρακέντησης είναι κανόνας. Η με οποιοδήποτε τρόπο παρακέντηση (με λεπτή βελόνα, tru-cut, core biopsy) είναι απλή εξέταση με μηδαμινές επιπλοκές. Επιστημονικές μελέτες τεκμηριώνουν την ασφάλεια και την χρησιμότητα της μεθόδου.

Είναι επίσης μύθος η αντίληψη ότι η μαστεκτομή πλεονεκτεί από τις επεμβάσεις όπου ο μαστός διατηρείται. Από τη δεκαετία του 1980 που ογκεκτομή με την προσθήκη της ακτινοθεραπείας εφαρμόστηκε σαν επέμβαση ελέγχου τοπικά της νόσου καθιερώθηκε σαν ισότιμη σε αποτελεσματικότητα με την μαστεκτομή, προστατεύοντας επιπλέον τη γυναίκα από τον τραυματικό ακρωτηριασμό και τις ψυχολογικές επιπτώσεις του. Σήμερα, στο 70% των περιπτώσεων ο μαστός διατηρείται κ μάλιστα πρόσφατα δεδομένα πιστοποιούν και καλύτερη επιβίωση σε σχέση με την μαστεκτομή.

Οι χειρουργοί ερχόμαστε συχνά αντιμέτωποι με το αίτημα της ασθενούς για αμφοτερόπλευρη προληπτική μαστεκτομή σε περιπτώσεις ετερόπλευρου καρκίνου μαστού εξαιτίας της αίσθησης ότι προστατεύει καλύτερα. Σε ασθενείς μέσου κινδύνου δεν έχει αποδειχθεί ογκολογικό όφελος από αυτήν την επιλογή. Απεναντίας οι γυναίκες επιβαρύνονται με πιο εκτεταμένη επέμβαση, με περισσότερες επιπλοκές, μεγαλύτερη νοσηρότητα και υψηλότερο κόστος.

Αποδεδειγμένα από την αμφοτερόπλευρη προληπτική μαστεκτομή ωφελούνται μόνο οι φορείς των μεταλλαγμένων γονιδίων BRCA 1 και BRCA 2.

Είναι εκτός σημερινής πραγματικότητος η άποψη ότι για την αντιμετώπιση ενός ΚΜ αρκεί μόνο η χειρουργική επέμβαση. Οι εξατομικευμένες θεραπείες που εφαρμόζονται σήμερα καθιστούν αναγκαία τη διεπιστημονική συνεργασία. Χειρουργός, ακτινοδιαγνωστής, ογκολόγος, ακτινοθεραπευτής, παθολογοανατόμος, γενετιστής και ψυχολόγος έχουν ρόλο στη στρατηγική αντιμετώπισης της νόσου.

Κάθε πάσχουσα γυναίκα έχει βεβαίως δικαίωμα ενημέρωσης και συγκατάθεσης στη λήψη των θεραπευτικών επιλογών. Αλλά η ενημέρωση θα πρέπει να είναι ακριβής και να γίνεται από εξειδικευμένους και κατάλληλα καταρτισμένους φορείς υπηρεσιών υγείας.


Ο Δρ. Ιωάννης Μισιτζής είναι Χειρουργός Μαστού, Διευθυντής Μονάδας Μαστού Ιατρικού Κέντρου Ψυχικού.